گنبد – کیکاووس خاکلی
انضباط خیابان‌های یک‌طرفه با هدف تسهیل عبور و مرور، کاهش تداخل حرکت خودروها و ایجاد نظم ترافیکی طراحی شده‌اند؛ اما در برخی معابر شهری، پارک خودروها در دو طرف خیابان، به‌ویژه در مسیرهای کم‌عرض، شرایطی ایجاد کرده است که عبور و مرور به‌سختی انجام می‌شود و رانندگان برای عبور از کنار یکدیگر ناچار به کاهش سرعت، توقف یا انتظار می‌شوند.
این وضعیت نه‌تنها موجب کندی تردد و شکل‌گیری ترافیک در خیابان‌های فرعی و اصلی می‌شود، بلکه آرامش شهروندان را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. گاهی یک خودرو برای عبور از میان خودروهای پارک‌شده باید چندین بار توقف کند تا مسیر برایش باز شود؛ اتفاقی که در ساعات شلوغی، زمان زیادی از مردم می‌گیرد و رفت‌وآمد روزانه آنان را دشوار می‌سازد.
بر اساس آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی ایران، صرف یک‌طرفه بودن خیابان به این معنا نیست که پارک خودرو در هر دو طرف آن همیشه ممنوع است. امکان پارک به عرض معبر، تابلوها و علائم نصب‌شده، خط‌کشی‌ها و مقررات محلی بستگی دارد.
با این حال، مطابق ماده 143 آیین‌نامه، هنگامی‌که به علت وجود خودروهای پارک‌شده یا موانع دیگر، مسیر عبور برای حرکت کافی نباشد، حق تقدم با وسیله نقلیه‌ای است که مسیر بازتر یا سهم بیشتری از مسیر عبور را در اختیار دارد. همچنین ماده 163، توقف در محل‌های مشخصی از جمله پیاده‌روها، تقاطع‌ها و مقابل ورودی‌های خودروبر را ممنوع می‌کند.
بنابراین، موضوع اصلی فقط تعداد خودروهای پارک‌شده نیست؛ بلکه باید بررسی شود که آیا نحوه پارک در یک معبر مشخص، با مقررات و شرایط ایمن عبور و مرور سازگار است یا خیر؟
مسئولیت شهروندان و مدیریت شهری
بدون تردید، رعایت مقررات از سوی رانندگان نخستین گام برای کاهش این مشکل است. راننده‌ای که خودروی خود را در محلی نامناسب پارک می‌کند، باید بداند که استفاده شخصی از فضای خیابان نباید به قیمت سلب امکان تردد از دیگران تمام شود.
در مقابل، شهرداری و پلیس راهور نیز مسئولیت دارند با بررسی وضعیت معابر، تعیین محل‌های مجاز پارک، نصب تابلوهای روشن و اعمال قانون در نقاط پرخطر، از ایجاد گره‌های ترافیکی جلوگیری کنند.
در خیابان‌هایی که عرض کافی برای پارک هم‌زمان در دو طرف وجود ندارد، لازم است با بررسی کارشناسی، پارک در یک سمت محدود شود یا در ساعات پرتردد، مقررات مشخصی برای توقف خودروها در نظر گرفته شود.
همچنین توسعه پارکینگ‌های عمومی و ساماندهی پارک حاشیه‌ای می‌تواند از فشار بر معابر شهری بکاهد. البته اجرای این راهکارها باید متناسب با نیاز کسبه، ساکنان و مراجعه‌کنندگان هر محدوده باشد.
در حال حاضر شهروندان گنبدی در چندین خیابان یک‌طرفه واقعاً با مشکلات فراوانی روبرو هستند از جمله خیابان‌ها دانش جنوبی و شمالی، اتومبیل‌ها در دو طرف پارک می‌شوند و فضای بسیار کمی برای عبور وسائط نقلیه موجود می‌باشد، در خیابان‌های یک‌طرفه بزرگ مانند خیام و دلگشا حتی دو طرف هم پارک باشد باز فضای مناسب برای عبور و مرور وجود دارد.
