کیکاووس خاکلی
مهر ملت نیوز – آرد و نان از مهمترین و اساسیترین مواد غذایی در سبد خانوار به شمار میروند و نقش مهمی در تأمین انرژی و تغذیه مردم دارند. نان علاوه بر اهمیت غذایی، جایگاه ویژهای در فرهنگ و زندگی ایرانیان دارد. بنابراین، تأمین آرد باکیفیت، پخت نان سالم و عرضه مناسب و عادلانه آن از وظایف مهم در تأمین امنیت غذایی جامعه است. حفظ کیفیت نان و جلوگیری از هدررفت آرد نیز میتواند به کاهش هزینهها و استفاده بهتر از منابع کشور کمک کند.
ضرورت صرفهجویی در مصرف نان
نان یکی از مهمترین و پرمصرفترین مواد غذایی در سبد خانوار است و تولید آن نیازمند مصرف مقدار قابلتوجهی گندم، آب، انرژی و هزینههای مختلف است. بنابراین، دور ریختن نان و مصرف بیرویه آن تنها هدررفت یک ماده غذایی نیست، بلکه به معنای هدررفت بخشی از منابع و سرمایههای کشور است.
در صورت افزایش مصرف غیرضروری و کاهش صرفهجویی، فشار بیشتری بر ذخایر گندم و روند تأمین آرد وارد میشود و در شرایط کمبود، ممکن است با کاهش عرضه، افزایش هزینهها و دشواری در دسترسی مردم به نان مواجه شویم.
فرهنگسازی برای خرید به اندازه نیاز، نگهداری صحیح نان و جلوگیری از دورریز آن میتواند نقش مهمی در حفظ منابع، کاهش هدررفت و کمک به تأمین پایدار نان برای همه مردم داشته باشد.
نان؛ سرمایهای که نباید هدر برود
نان، قوت اصلی بسیاری از خانوادهها و یکی از مهمترین اقلام سفره مردم است؛ اما متأسفانه بخشی از نان تولیدشده به دلیل مصرف نادرست، خرید بیش از نیاز و نگهداری نامناسب، دور ریخته میشود.
هدررفت نان در شرایطی که تأمین گندم و آرد نیازمند صرف منابع فراوان، از جمله آب، انرژی و هزینههای اقتصادی است، میتواند پیامدهای قابل توجهی برای جامعه داشته باشد. افزایش مصرف بیرویه و کاهش ذخایر نیز ممکن است در شرایط بحرانی، تأمین آرد و نان را با دشواری بیشتری روبهرو کند.
صرفهجویی در مصرف نان یک توصیه ساده اما یک مسئولیت اجتماعی مهم است. هر خانواده میتواند با خرید به اندازه نیاز، نگهداری صحیح و جلوگیری از دور ریز نان، در کاهش هدررفت و حفظ منابع کشور سهیم باشد.
نان شاید روی سفره ساده به نظر برسد، اما پشت هر قرص آن، گندم، آب، انرژی، نیروی انسانی و هزینههای فراوان قرار دارد؛ پس شایسته است قدر این نعمت را بیشتر بدانیم و از اسراف آن جلوگیری کنیم.
راههای صرفهجویی در مصرف آرد و نان
مردم میتوانند با خرید نان به اندازه نیاز، نگهداری صحیح نان، مصرف کامل آن و جلوگیری از دورریز، نقش مهمی در کاهش هدررفت آرد و نان داشته باشند.
مردم میگویند: چرا مسئولان همه تذکرات لازم ، اعم از خرید به اندازه نیاز ، کاهش مصرف ، جلوگیری از دورریز و …. را به ما مردم میدهند ، این در حالیست که عدم کیفیت پخت نان موجب میشود بخشی از نان پخته شده قابل مصرف نباشد ، نظافت در آنها رعایت نمیشود، بجرات میشود گفت ؛ از هر ۱۰۰ قرص نان ، محض رضای خدا دو قرص نان شبیه هم نیستند، متاسفانه برخورد بعضی از مسئولان تحویل نان واقعاً قابل تحمل نیست .
ولی مسئولان فقط مردم را میبینند، در صورتیکه با نظارت بر کیفیت آرد، بهبود کیفیت پخت نان، جلوگیری از ضایعات در مراحل تولید و توزیع و حتی آموزش نانوایان و فرهنگسازی عمومی میتوانند به مصرف بهینه کمک کنند.
مردم میگویند صرفهجویی در آرد و نان یک مسئولیت مشترک میان مردم و مسئولان است و همکاری هر دو طرف میتواند از هدررفت منابع و بروز مشکلات احتمالی در تأمین نان جلوگیری کند.
پخت سنتی و صنعتی نان؛ ضرورت نظارت و جلوگیری از هدررفت آرد
گفتیم که نان جایگاه ویژهای در سفره مردم دارد و نحوه تولید و عرضه آن، ارتباط مستقیمی با کیفیت نان و میزان مصرف آرد دارد. در شرایط کنونی، یکی از مشکلاتی که در برخی نانواییهای سنتی دیده میشود، پایین بودن کیفیت نان، دورریز و همچنین نبود کنترل دقیق بر میزان مصرف آرد است.
البته پخت سنتی نان، در صورت برخورداری از نظارت دقیق و اصولی، میتواند همچنان یکی از شیوههای مطلوب تولید نان باشد. کنترل میزان آرد تحویلی و مصرفشده، نظارت بر وزن چانه، کیفیت خمیر، زمان پخت و مقدار نان تولیدی، میتواند از هدررفت آرد جلوگیری کند.
از سوی دیگر، در روش صنعتی، به دلیل استفاده از تجهیزات و فرآیندهای استاندارد، امکان کنترل دقیقتر مواد اولیه، وزن و کیفیت محصول و میزان ضایعات وجود دارد. با این حال، توسعه پخت صنعتی نباید به معنای کنار گذاشتن نان سنتی باشد؛ بلکه میتوان با استانداردسازی و نظارت جدی بر نانواییهای سنتی کیفیت این نوع نان را نیز ارتقا داد.
یکی از مهمترین موضوعات، جلوگیری از انحراف آرد یارانهای از چرخه تولید نان است. اگر میزان آرد تحویلی، مصرف واقعی و مقدار نان تولیدشده بهصورت دقیق و مستمر کنترل شود، امکان سوءاستفاده و فروش خارج از شبکه کاهش پیدا میکند و مقدار قابل توجهی از آرد نیز حفظ خواهد شد.
البته این موضوع ناگفته نماند که برخی از نانوایان بجای اینکه همه آرد اختصاصی یک روز را کامل پخت داشته باشند متاسفانه حداقل دو کیسه آنرا با قیمت بالاتر در اختیار آزاد پزها میگذارند یعنی به واقع سهمیه آرد مردم یکمنطقه را بصورت غیر قانونی بفروش میرسانند. هرچند خبازان هم در این مورد حرفهایی برای گفتن دارند . اینان میگویند: برق گران است ، آب گران شده ، اجاره بهاء مغازه ها گرانتر شده ، هزینه کارگر افزایش پیدا کرده ، اقلام مختلف از جمله خمیر مایه ، نمک و بسیاری از اقلامی که برای چرخه تولید یک قرص نان هزینه میشود گران شده و همه این موارد موجب میشود تا برخی از نانوایان بخشی از سهمیه دولتی خود را با قیمت بالاتر بفروش برسانند و این تخلف موجب عدم دسترسی مردم به نان دولتی میشود.
اینجاست که نقش بازرسین و مسئولان ذیربط بدون توجه به موقعیت برخی نانوایان!! بیشتر از همیشه بچشم می آید .
اگر کمی خوب توجه کنیم با توجه به کیفیت پخت ، وزن چونه ها ، عدم استفاده از امکانات استاندارد پخت وعدم اختصاص عادلانه آرد به همه نانوایان مصرف آرد شهرها این مقدار که در حال حاضر آمار داده میشود نبوده و نیست .
اگر پای درد دل نانوایان هم بنشینید درد دلی شنیدنی دارند ، نانوایان میگویند مسئولان استاندارد چرا آردهای تولیدی شرکتهای مختلف را کنترل نمیکنند؟! برخی از آردهای تحویلی به نانوایان را با توجه به کیفیت آن، مجبوریم آرد شرکت دیگری را با آن مخلوط کنیم تا قابل پخت شود و همین امر ، در پخت نان تاثیر منفی گذاشته و بالطبع بیش از نیمی از نانی را که به منزل میبرند سر از نان خشکیها در می آورد و حق را به مردم بدهیم هنگامیکه نان تولیدی راتحویل میگیرند ، اعتراض کنند .
در اینجا بازرسین عزیز پخت نان را میبینند ولی متاسفانه به کیفیت آرد توجه ندارند و…..
در نهایت، هدف باید تأمین نان باکیفیت، جلوگیری از اسراف و هدررفت آرد و صیانت از منابع عمومی باشد؛ چه نان به روش سنتی تولید شود و چه صنعتی، نظارت هوشمند، شفافیت در توزیع آرد و ارتقای کیفیت پخت، میتواند هم به نفع مردم و هم به نفع اقتصاد کشور باشد.
