رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور گفت: امسال به نظر میرسد که یک النینوی قوی در حال شکلگیری است.تخمین زده میشود که بارشهای پاییز امسال بهتر از میانگین بلندمدت خواهد بود. برخلاف پاییز گذشته که بسیار گرم و خشک بود، امسال انتظار میرود پاییز نسبتاً مرطوبی داشته باشیم.
مهر ملت نیوز – احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور در خصوص وقوع پدیده النینو و احتمال افزایش بارندگیها در فصل پاییز سال جاری به ایلنا گفت: وقتی منطقه قارهای اقیانوس آرام دچار تغییرات دمایی میشود، به این معنا که از سطح آب تا عمق حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ متری، گردش آب و جهت بادهای سطحی تغییر میکند، در نتیجه دمای آب دچار نوساناتی میشود که علت دقیق آن هنوز بهطور کامل شناختهشده نیست.
وی افزود: با این حال، این پدیده دارای دورهای بین ۲ تا ۷ سال است؛ یعنی در این بازه زمانی، آب یکبار سرد و گرم میشود. در برخی سالها، برای مثال طی یک یا دو سال، دمای آب گرمتر از حالت عادی است و پس از آن شرایط به حالت طبیعی بازمیگردد.
وظیفه ادامه داد: برای مثال مشاهده میشود که طی دو یا سه سال، دمای آب سردتر از حالت معمول است. منظور از سرد و گرم شدن، انحراف نسبت به میانگین دمایی حدود ۲۶٫۵ درجه سانتیگراد است. چنانچه دمای آب نیم درجه سردتر یا گرمتر از این میانگین شود، پدیده وارد فاز النینو یا لانینا میشود. در صورتی که سردتر شود، آن را «لانینا» (به معنای دختر کوچک در زبان اسپانیایی) و اگر گرمتر شود، آن را «النینو» (به معنای پسر کوچک یا پسر مسیح) مینامند.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور خاطرنشان کرد: بیشترین تأثیر این پدیده در شرق اقیانوس آرام، یعنی سواحل آمریکای لاتین، مشاهده میشود؛ زیرا این منطقه به کانون تغییرات دمایی بسیار نزدیک است. در هر حال، گرم و سرد شدن آب اقیانوس بر دمای هوا نیز اثر میگذارد.
وی تصریح کرد: این تغییرات موجب میشود جریان باد، میزان رطوبت و نوسانات فشار هوا متناسب با گرمایش یا سرمایش آب اقیانوس دگرگون شود و مناطق مجاور بیشترین تأثیر را بپذیرند. شرق اقیانوس آرام در واقع شامل سواحل غربی آمریکای لاتین و بخشی از آمریکای شمالی است.
وظیفه در پاسخ به این پرسش که این پدیده چه تأثیری بر ایران دارد، گفت: بر اساس مشاهدات تجربی و آمار سالهایی که النینو رخ داده، یعنی سالهایی که دمای آب اقیانوس گرمتر از حد معمول بوده، بارشها در ایران گرایش به افزایش نسبت به میانگین بلندمدت، دستکم در برخی مناطق کشور، بهویژه جنوب و جنوبغرب، مانند استانهای هرمزگان، بوشهر، خوزستان، فارس، کرمانشاه و گیلان داشتهاند.
وی توضیح داد: امسال به نظر میرسد که یک النینوی قوی در حال شکلگیری است. معیار قوی بودن این است که اگر میانگین دمای سهماهه، نه دمای روزانه، به اندازه نیم درجه سانتیگراد گرمتر از حالت عادی شود، پدیده وارد فاز النینو میشود. دمای روزانه به دلیل تابش خورشید، بارندگی و عوامل دیگر نوسان زیادی دارد؛ از اینرو مبنای سنجش، میانگین سهماهه است.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور افزود: النینوهای قوی به مواردی اطلاق میشود که دمای آب به اندازه دو درجه یا بیشتر از میانگین افزایش یابد. بر اساس پیشبینیها، انتظار میرود امسال النینوی قوی شکل بگیرد؛ یعنی دمای آب اقیانوس حدود دو درجه یا بیش از آن گرمتر از حد معمول شود.
به گفته وی، بنابراین هرقدر بیهنجاری دمای آب، یعنی میزان انحراف از میانگین، بیشتر باشد، اثرات آن گستردهتر و قویتر خواهد بود؛ بهویژه در مناطق نزدیک به کانون گرمایش و سرمایش.
وظیفه ادامه داد: منطقه غرب اقیانوس آرام شامل سواحل شمالی استرالیا، اندونزی، فیلیپین و کشورهای جنوبشرق آسیا است و منطقه شرق آن نیز سواحل غربی آمریکا، کانادا در شمال، مکزیک و آمریکای جنوبی را در بر میگیرد. بر اساس مدلهای پیشبینی، امسال انتظار میرود النینوی قوی شکل بگیرد.
وی گفت: بنابراین این پدیده میتواند اثرات بزرگی، بهویژه در مناطقی مانند شمال استرالیا، سواحل شرقی و غربی آمریکا، جنوبشرق آسیا، شرق آفریقا و جنگلهای آمازون، بر جای بگذارد. در جنگلهای آمازون و آفریقای جنوبی معمولاً موجب خشکسالی میشود، در حالی که در شرق آفریقا و سواحل شرقی آمریکا باعث افزایش بارندگی میگردد. برعکس، در کشورهای جنوبشرق آسیا و سواحل شمالی استرالیا منجر به کمبارشی و خشکسالی میشود.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور تصریح کرد: آمارها نشان میدهد که در منطقه خاورمیانه و آسیای میانه نیز این پدیده معمولاً باعث افزایش بارشها میگردد و مقدار بارندگی را بهخصوص در فصل پاییز و ماههای نخست زمستان بیشتر از حد معمول میکند.
وی افزود: با توجه به اینکه آمارها این موضوع را نشان میدهد و اغلب مدلهای پیشبینی نیز گرایش به افزایش بارشهای پاییزه نسبت به میانگین بلندمدت دارند، این امر نشانهای امیدوارکننده است و امید میرود بارندگیهای پاییز امسال مطلوب باشد.
وظیفه تأکید کرد: با این حال، این پیشبینی قطعی و صددرصدی نیست و باید با احتیاط و بهصورت احتمالی بیان شود؛ زیرا وضعیت هنوز قطعی تلقی نمیگردد. عوامل دیگری نیز بر میزان بارشها اثرگذارند که از هماکنون قابل پیشبینی دقیق نیستند. حداکثر میتوان این عوامل را حدود ۲۰ روز تا یک ماه پیش از وقوع پیشبینی کرد و زودتر از آن امکانپذیر نیست.
وی گفت: در نتیجه باید منتظر بمانیم تا به فصل پاییز نزدیکتر شویم تا بتوانیم با احتمال قویتری پیشبینی شرایط پاییز و زمستان را ارائه کنیم. با این حال، صرفاً با توجه به وضعیت دمای آب اقیانوس و یکیدو کمیت دیگر و بر اساس نشانههای موجود، تخمین زده میشود که بارشهای پاییز امسال بهتر از میانگین بلندمدت خواهد بود.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور خاطرنشان کرد: برخلاف پاییز گذشته که بسیار گرم و خشک بود، امسال انتظار میرود پاییز نسبتاً مرطوبی داشته باشیم. البته این پیشبینی قطعی نیست و احتمال دارد وضعیت بهگونهای دیگر رقم بخورد.
